Vấn đề học sinh không tốt nghiệp phổ thông, hoặc thiếu bằng cấp nghề nghiệp cao

Thiếu lao động có bằng cấp rất lớn

Vào mùa thu năm 2023, hơn 1,7 triệu vị trí việc làm đã được ứng tuyển. Nhu cầu về công nhân lành nghề trong 200 ngành nghề khác nhau vượt xa số lượng người nộp đơn, trong đó nhu cầu các ngành nghề y tế và điều dưỡng nhân viên, công nhân xây dựng và CNTT, lái xe chuyên nghiệp, giáo viên... là rất lớn.

Vào đầu năm 2024, khoảng 4,8 triệu người có khả năng làm việc đã nhận được trợ cấp thất nghiệp của nhà nước. Hơn một nửa trong số đó chưa qua đào tạo nghề. Theo Cơ quan Việc làm Liên bang Đức, cơ hội tìm được việc làm của họ rất mong manh. Một con số đáng chú ý khác là 25% người thất nghiệp dài hạn không có bất kỳ bằng cấp nào.

So với trước đây, hệ thống giáo dục hiện nay của Đức đã thu hút được nhiều thanh niên học hết cấp 3 và đại học hơn, song vẫn còn một số lượng lớn cử nhân không đáp ứng được các yêu cầu tối thiểu mà các nhà tuyển dụng đưa ra.

Đức xếp thứ 4 trong 27 quốc gia EU về nạn học sinh bỏ học

Trong nhiều năm, các tổ chức quốc tế như Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) đã chỉ trích việc Đức không có biện pháp đáng kể nào nhằm giảm số lượng người không có bằng cấp.

Hàng năm, Văn phòng Thống kê châu Âu (Eurostat) thu thập dữ liệu về số lượng thanh niên trong độ tuổi từ 18 đến 24 ở các nước châu Âu bỏ học hoặc không tham gia khóa học nghề nào. Kết quả là Đức xếp thứ 4 trong số 27 quốc gia EU.

Số liệu thống kê bỏ học cũng bao gồm những người trẻ đã hoàn thành cấp độ cơ bản nhất của chương trình giáo dục bắt buộc ở Đức. Ở Đức, trẻ em học cùng nhau từ 4 đến 6 năm trước khi được phân vào các trường trung học khác nhau dựa trên kết quả học tập.

Hệ thống trường học ở mỗi bang của Đức sẽ khác nhau. Ở mọi tiểu bang đều có học sinh bỏ học, chỉ riêng năm 2022 đã có khoảng 52.000 thanh niên bỏ học.

Theo một nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Dân số Liên bang Đức (BiB), nhiều người bỏ học là những người trẻ có nguồn gốc di cư. Vào năm 2022, 3% nam giới và 2% nữ giới gốc Đức 25 tuổi không có bằng tốt nghiệp phổ thông, thấp hơn tỷ lệ 12% nam và 10% nữ cùng độ tuổi có nguồn gốc di cư.

Kiểm tra Pisa, học sinh Đức đạt điểm thấp nhất trên thế giới

Các chuyên gia giáo dục từ lâu đã chỉ trích hệ thống trường học ở Đức vì đã bỏ rơi quá nhiều người trẻ. Trong bài kiểm tra Pisa mới nhất, so sánh các kỹ năng đọc, toán và khoa học của học sinh 15 tuổi trên toàn thế giới, học sinh Đức đạt điểm thấp nhất từng được ghi nhận.

Thành tích giảm sút được cho là do trường học đóng cửa trong đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, nguyên nhân quan trọng hơn là sự bất bình đẳng về giáo dục đã tồn tại trong nhiều năm.

Bà Anja Bensinger-Stolze, thành viên hội đồng quản trị của Công đoàn Giáo dục và Khoa học, cho biết: "Ở Đức, thành công trong học tập vẫn phụ thuộc vào nền tảng xã hội". Theo đó, những người không có môi trường học tập tốt ở nhà bị ảnh hưởng đặc biệt.

"Việc thiếu bài học, đội ngũ giáo viên không đủ trình độ và thiếu hệ thống hỗ trợ có nghĩa là cơ hội giáo dục của họ ngày càng bị hạn chế", bà Bensinger-Stolze nói.

Dân nhập cư và kĩ năng tiếng Đức kém, thiếu đội ngũ giáo viên trầm trọng

Bên cạnh đó, tình trạng thiếu kỹ năng tiếng Đức ở trẻ em cũng là một vấn đề bắt nguồn từ tuổi mẫu giáo. Hiện nay, cứ 5 trẻ trong độ tuổi từ 3 đến 6 thì có 1 trẻ không nói được tiếng Đức ở nhà. Ở các bang Hesse, Berlin và Bremen, tỷ lệ này lên đến 1/3.

Điều này khiến việc đi học mẫu giáo của trẻ đặc biệt trở nên quan trọng hơn. Tuy nhiên, theo báo cáo giáo dục của chính phủ Đức, chỉ có 81% trẻ em có nguồn gốc di cư làm như vậy.

Nếu trẻ không thể nói tiếng Đức khi bắt đầu đi học, chúng có thể bị tụt lại phía sau ngay từ đầu - điều có thể khiến chúng mất động lực học tập. Điều cần thiết là sự hỗ trợ cá nhân và sử dụng các nhân viên xã hội và chuyên gia giáo dục. Nhưng mọi thứ đều thiếu thốn, từ nhà trẻ đến giáo viên.

Hiện Đức chỉ có khoảng 350.000 cơ sở giữ trẻ ban ngày, thiếu khoảng 14.000 giáo viên và con số này dường như sẽ tăng lên.

"Chênh lệch giữa nhu cầu và nguồn cung giáo viên sẽ tăng lên mức 56.000 vị trí toàn thời gian vào năm 2035", bà Bensinger-Stolze cho biết. "Thật không may, các chính trị gia đã xem nhẹ tình hình trong thời gian quá dài. Vì vậy, rất khó để cải thiện tình hình trong thời gian ngắn".

Đây là tin xấu đối với những học sinh cần nhiều sự hỗ trợ.

Dự án Học tập hiệu quả và Hướng nghiệp từ lớp 5

Một số bang đã triển khai dự án "Học tập hiệu quả" nhằm mục đích hỗ trợ những học sinh có nguy cơ trượt sau lớp 8. Tuy nhiên các chương trình nhằm giảm số lượng học sinh bỏ học sớm này cũng đang bị đe dọa.

Có rất nhiều học sinh gặp khó khăn trong việc diễn giải các bài thơ hoặc kiến thức lượng giác, nhưng lại có tài năng và kỹ năng ở một lĩnh vực hoàn toàn khác chương trình học. Do đó, cựu Bộ trưởng Bộ Lao động và Xã hội Đức Andrea Nahles đã đề xuất bắt đầu hướng nghiệp ở trường ngay từ lớp 5.

Hội nghị An ninh München bế mạc, chiến lược cùng thua tới cùng thắng

Sau 3 ngày hội nghị với hơn 200 sự kiện lớn nhỏ, hơn 900 đại biểu tham dự, trong đó có khoảng 50 nguyên thủ quốc gia và người đứng đầu chính phủ, Hội nghị An ninh München 2024 đã bế mạc hôm 18/2.

Nhiều vấn đề an ninh cấp bách toàn cầu đã được đem ra thảo luận sôi nổi, trong đó đặc biệt là các cuộc xung đột “nóng nhất hiện nay” tại Ukraine và Dải Gaza.

Câu hỏi nghi vấn “Cùng thua?” (Lose-Lose?)

Đó là chủ đề của Hội nghị an ninh München năm nay và cũng là tiêu đề của Báo cáo an ninh thường niên của hội nghị, trong đó, các nước quan ngại căng thẳng địa chính trị và bất ổn kinh tế ngày càng gia tăng, nhiều chính phủ không còn tập trung vào lợi ích của hợp tác toàn cầu. Thay vào đó, nhiều quốc gia ngày càng lo ngại được hưởng lợi ít hơn từ hợp tác quốc tế so với các nước khác. Xu hướng này có thể ảnh hưởng đến hợp tác và làm suy yếu trật tự quốc tế hiện tại.

Trong 3 ngày hội nghị, cuộc xung đột tại Ukraine và Dải Gaza, cùng những tác động của chúng đối với toàn cầu, đã chi phối hầu hết các phiên thảo luận. Các nước phương Tây đã đưa ra nhiều cam kết viện trợ quân sự cho Ukraine, như Đức, Pháp, Italy, Đan Mạch, Australia ….

Thủ tướng Đan Mạch Mette Frederiksen khẳng định, những gì mà phương Tây đang hỗ trợ Ukraine là chưa đủ cho một chiến thắng: Tất cả những điều chúng ta làm trong hai năm qua chưa giúp Ukraine giành chiến thắng. Nói ngắn gọn chúng ta làm chưa đủ. Một cuộc xung đột ở châu Âu kéo dài 2 năm là những gì chúng ta không nên nói. Ukraine không thể thắng nếu không có vũ khí. Lời nói thôi là không đủ.

Kỳ vọng cùng thắng

Bên lề hội nghị, Phó Tổng thống Mỹ Kamala Harris cũng trấn an Tổng thống Ukraine Zelenskiy rằng Quốc hội Mỹ sẽ nhanh chóng phê duyệt gói viện trợ quân sự mới. Trong khi đó, ở Mỹ, Tổng thống Joe Biden hôm 18/2 cảnh báo quốc hội Mỹ rằng, Ukraine sẽ mất thêm nhiều thành phố nếu không có đạn được.

Ngoài lời kêu gọi viện trợ cho Ukraine, Thủ tướng Đức Olaf Scholz cũng đã kêu gọi các đồng minh châu Âu tăng chi tiêu quốc phòng. Theo Thủ tướng Đức, nước này thường xuyên bị chỉ trích trong quá khứ vì không chi tiêu đủ cho quốc phòng nhưng sẽ đáp ứng mục tiêu của NATO là dành 2% Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) cho quân đội trong “những năm 2020, 2030 và sau đó nữa”. Chiến lược an ninh phòng thủ của châu Âu cũng đã “chiếm sóng” hội nghị An ninh Munich, có thể cho thấy châu Âu đang bừng tỉnh sau thời gian dài lơ là đầu tư cho quốc phòng do tâm thế phụ thuộc “lá chắn an ninh” của Mỹ.

Thay vì đổ vũ khí cho các bên trong xung đột, đại diện nhiều nước đã bày tỏ hi vọng sẽ sớm có cuộc đàm phán hòa bình cho cuộc xung đột Nga – Ukraine. Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị tuyên bố nước này không phải là bên tạo ra hay có liên quan đến cuộc khủng hoảng Ukraine, nhưng Bắc Kinh cũng không đứng yên hay lợi dụng cuộc khủng hoảng để kiếm lợi. Trung Quốc đã và đang làm việc để các cuộc hòa đàm Nga – Ukraine có thể sớm được khởi động trở lại.

Ngoài Ukraine, cuộc xung đột tại dải Gaza giữa Israel và phong trào Hamas, cũng như những căng thẳng kéo theo ở khu vực Trung Đông cũng là vấn đề được nhiều nước quan tâm. Tại hội nghị, Thủ tướng, kiêm Ngoại trưởng Qatar Sheikh Mohammed bin Abdulrahman Al Thani thừa nhận, các cuộc đàm phán ngừng bắn và trao đổi con tin lại lâm vào “bế tắc” trong những ngày gần đây:

“Thời gian không có lợi cho chúng ta. Chúng tôi đã đạt được một số tiến bộ tốt trong vài tuần qua trong các cuộc đàm phán. Chúng tôi đã và đang cố gắng đạt được thỏa thuận giữa hai bên. Tuy nhiên, những ngày qua đã không diễn ra như mong đợi. Tôi tin rằng vẫn còn những khác biệt.”

Điểm sáng khác biệt của Hội nghị An ninh München năm nay

Đó là có sự tham gia các nước nam bán cầu, từ châu Á, châu Phi hay Nam Mỹ; thay vì chủ yếu là các nước phương Tây như trước đây. Ngoài các cuộc xung đột, các bên tham dự cũng đã nhấn mạnh mối đe dọa khác đối với an ninh toàn cầu, đó là biến đổi khí hậu và di cư do môi trường sống bị hủy hoại. Đây là một trong những vấn đề cấp bách nhất mà người dân trên thế giới phải đối mặt và đang tác động mạnh hơn đến nam bán cầu.

Đức Việt Online